గిగ్ వర్కర్లకు చారిత్రాత్మక రక్షణ: “తెలంగాణ గిగ్ వర్కర్స్ చట్టం” కేబినెట్ ఆమోదం
నీతి ఆయోగ్నివేదిక ప్రకారం తెలంగాణలో సుమారు 3 లక్షల మంది గిగ్ & ప్లాట్ఫామ్ కార్మికులు వివిధ రంగాల్లో పనిచేస్తున్నారు. రవాణా, ఫుడ్ డెలివరీ, గృహ సేవలు, లాజిస్టిక్స్ వంటి రంగాల్లో 10–12 గంటలు పని చేస్తున్నప్పటికీ, ఉద్యోగ భద్రత, భీమా, స్థిర ఆదాయం వంటి హక్కులు వారికి అందుబాటులో లేవు.
ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. “తెలంగాణ ప్లాట్ఫామ్ ఆధారిత గిగ్ వర్కర్స్ (రిజిస్ట్రేషన్, సామాజిక భద్రత మరియు సంక్షేమం) చట్టం” ముసాయిదా బిల్లును కేబినెట్ ఆమోదించింది. ఈ చట్టం గిగ్ వర్కర్లకు చట్టబద్ధ గుర్తింపు, సామాజిక భద్రత, పారదర్శకత కల్పించే దిశగా రూపొందించబడింది.
🔹 బిల్లు ముఖ్యాంశాలు:
1. చట్టబద్ధ గుర్తింపు:
- గిగ్ వర్కర్లకు ప్రత్యేక ID
- రాష్ట్ర పథకాలకు అర్హత
2. సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు:
- 20 మంది సభ్యులతో బోర్డు
- కార్మిక శాఖ మంత్రి ఛైర్మన్గా వ్యవహారం
- ప్రధాన కార్యాలయం Hyderabadలో
3. గిగ్ వర్కర్ల హక్కులు:
- రిజిస్ట్రేషన్ హక్కు
- సంక్షేమ పథకాలు
- సురక్షిత పని పరిస్థితులు
- చెల్లింపులు, రేటింగ్లలో పారదర్శకత
4. తప్పనిసరి నమోదు:
- కార్మికులు స్వయంగా నమోదు
- ప్లాట్ఫామ్లు 60 రోజుల్లో డేటా షేర్
- అగ్రిగేటర్లు 45 రోజుల్లో నమోదు
5. సంక్షేమ నిధి:
- అగ్రిగేటర్ ఫీజులు
- ప్రభుత్వ గ్రాంట్లు
- CSR విరాళాలు (తెలంగాణ ప్రత్యేకత)
- వ్యక్తిగత సహకారం
➡️ ఈ నిధి ద్వారా ప్రమాద మరణ సాయం, ఆరోగ్య, వివాహ వంటి ప్రయోజనాలు
6. అల్గోరిథమ్ పారదర్శకత:
- పనుల కేటాయింపు, రేటింగ్లపై ప్రభావం వెల్లడించాలి
- కార్మికుడి భాషలో సమాచారం ఇవ్వాలి
7. పని భద్రత:
- ఒప్పంద మార్పులకు 14 రోజుల నోటీసు
- తొలగింపుకు 7 రోజుల నోటీసు
8. ఫిర్యాదు పరిష్కారం:
- ప్రభుత్వం నియమిత అధికారి
- ప్లాట్ఫామ్ స్థాయి కమిటీ
- డిప్యూటీ కమిషనర్ స్థాయి అప్పీల్
9. డిజిటల్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్ (WFFVS):
- సంక్షేమ ఫీజుల పారదర్శక ట్రాకింగ్
10. జరిమానాలు:
- ₹50,000 నుంచి ప్రారంభమై, పునరావృత నేరాలకు భారీ పెనాల్టీలు
🔹 ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే:
- రాజస్థాన్: చట్టం ఉన్నా అమలు లేదు
- కర్ణాటక: అమలు దశలో ఉంది, కానీ CSR నిధులు లేవు
- తమిళనాడు: ప్రత్యేక చట్టం లేదు
- జార్ఖండ్: చట్టం ఉన్నా నియమాలు లేవు
🔹 తెలంగాణకు లాభాలు:
- గిగ్ వర్కర్లకు చట్టపరమైన రక్షణ
- సామాజిక భద్రత పెంపు
- ప్లాట్ఫామ్-కార్మికుల మధ్య వివాదాల తగ్గింపు
- డేటా ఆధారిత విధానాలకు బలం
సంక్షేపం:
తెలంగాణ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన ఈ బిల్లు దేశంలోనే అత్యంత సమగ్ర గిగ్ వర్కర్ చట్టంగా నిలిచే అవకాశముంది. ఇది గిగ్ కార్మికుల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడమే కాకుండా, శ్రామిక రంగంలో కీలక మార్పుకు దారితీయనుంది.
